Όλος ο κόσμος έχει θαυμάσει το μουσικό έπος, το συρτάκι από την ταινία “Ζορμπάς”, μια σύνθεση με την υπογραφή του Μίκη Θεοδωράκη, η οποία τον έκανε παγκοσμίως γνωστό. Ωστόσο αν και η σύνθεση έχει την υπογραφή του Μίκη Θεοδωράκη, η μουσική δεν είναι δική του.
Το συρτάκι “Ζορμπάς” κυκλοφόρησε το 1964 στην ταινία του Μιχάλη Κακογιάννη «Ζορμπάς ο Έλληνας» (Zorba the Greek).
Το θέμα από τον Ζορμπά ήταν από τραγούδι του κρητικού μουσικού Γιώργου Κουτσουρέλη.
Ο Αρμενοχωριανός Συρτός (1950)
Ο Κουτσουρέλης είχε ηχογραφήσει ήδη από το 1950 (28/6/1950) τον “Αρμενοχωριανό Συρτό” στην Columbia (κωδικός DG 6851), όπου η μελωδία είναι καταφέστατα ίδια με αυτή του “Ζορμπά”.
Το Κρητικό Συρτάκι (1953)
Λίγα χρόνια αργότερα, το 1953 ο Κουτσουρέλης ηχογράφησε στην εταιρία Recor το “Κρητικό Συρτάκι” (κωδικός 826B) όπου στο δεύτερο μέρος του κομματιού, πατάει στην μελωδία της παλιάς του σύνθεσης και ανεβάζοντας το τέμπο της (accelerando), παράγει ουσιαστικά το χαρακτηριστικό γρήγορο τέμπο του “Ζορμπά”.
Ο Κουτσουρέλης διεκδίκησε δικαστικά τα πνευματικά δικαιώματα του τραγουδιού και τα κέρδισε. Ο Θεοδωράκης απο την άλλη έχει πει κατά καιρούς διάφορες εκδοχές μεταξύ των οποίων πως ο Κουτσουρέλης του έδωσε την άδεια, κάτι όμως που αρνείται ο Γιώργος Κουτσουρέλης.
Υπάρχει ο αστικός μύθος, ότι ο Θεοδωράκης μετά την ηθική δικαίωση του Κουτσουρέλη, αναφέρεται να είπε προς τον Κουτσουρέλη:
«Γιώργη, εσύ το έγραψες, αλλά εγώ το έκανα γνωστό σε όλο τον κόσμο».
…κάτι όμως που δεν επιβεβαιώνεται από καμμία πηγή. Είναι όμως ένα ιδιαίτερο παράδειγμα αστικού μύθου, που δείχνει πως ο κρητικός κόσμος, κυρίως στα δυτικά Χανιά, αναγνώριζε την πατρότητα της μουσικής σύνθεσης στον Γιώργο Κουτσουρέλη, πριν την απόφαση οποιοδήποτε δικαστηρίου.
Ο ίδιος ο Γιώργος Κουτσουρέλης είχε πει:
Εγώ το περίφημο και περιβόητο “Κρητικό συρτάκι”, που δεν ξέρω αν πρέπει να το αναφέρω τώρα , μου το εκμεταλλεύτηκε ο Μίκης Θεοδωράκης , το εμπνεύστηκα στο κρεβάτι μεταξύ ύπνου και μη. Μισοκοιμώμουν. Θυμάμαι που σηκώθηκα αυτομάτως, πήγα κι έπιασα το λαγούτο μου κι άρχισα να ψάχνω και κάπως βιαστικά μη τυχόν και μου φύγουν απ΄το μυαλό αυτές οι νότες, που μου ήρθαν όπως προείπα, μεταξύ ύπνου και μη. Πράγματι σταθεροποίησα τις βασικές φωνές και μετά από ειδική μελέτη και όταν βρισκόμουν σε κατάλληλη ψυχική διάθεση το τελειοποίησα και παρουσίασα τη σύνθεση που την ηχογράφησα σε δίσκο στην Κολούμπια το 1950 σαν “Αρμενοχωριανό συρτό” και μετά το ξαναηχογράφησα με τίτλο “Κρητικό συρτάκι” το 1953.
