Ήταν ένα καυτό απόγευμα του Ιούλη του 1930, όταν ο Γιώργος Α. Σταθάκης, ένας κρητικός μετανάστης από την Ελλάδα που κατοικούσε στο Μπάφαλο της Νέας Υόρκης και εργαζόταν ως μάγειρας, πήρε μια απόφαση που αιφνιδίασε τους πάντες. Επηρεασμένος από εσωτερικές αναζητήσεις και βαθύτερους υπαρξιακούς προβληματισμούς, αποφάσισε να ακολουθήσει ένα σχέδιο υψηλού ρίσκου, το οποίο ήλπιζε ότι θα του έφερνε αρκετή δημοσιότητα ώστε να μπορέσει να εκδώσει ένα βιβλίο για το απόκρυφο και το μεταφυσικό. Ο τίτλος του βιβλίου αυτού είχε ήδη καθοριστεί: «Το Μυστικό της Ζωής».
Ο Σταθάκης είχε γεννηθεί στην Κρήτη και η οικογένειά του μετανάστευσε, όταν ήταν ακόμη παιδί, στο Μπάφαλο των ΗΠΑ.
Ο Σταθάκης ήθελε να κατακτήσει έναν από τους πιο επικίνδυνους φυσικούς σχηματισμούς της Βόρειας Αμερικής: τους περίφημους καταρράκτες Horseshoe Falls του Νιαγάρα. Ο τρόπος που επέλεξε ήταν τουλάχιστον τολμηρός —θα επιχειρούσε την πτώση μέσα σε ένα βαρέλι, όπως είχαν κάνει και άλλοι πριν από αυτόν, όμως εκείνος ήθελε να ξεχωρίσει. Μαζί του θα έπαιρνε και τη σύντροφό του σε αυτή την αποστολή: μια χελώνα, που είχε βαφτίσει «Sonny Boy» και για την οποία διατεινόταν πως είχε φτάσει την ηλικία των 150 ετών.
Η προετοιμασία του εγχειρήματος ήταν σχολαστική. Ο ίδιος και μια ομάδα φίλων επιμελήθηκαν την κατασκευή ενός βαρελιού που ζύγιζε σχεδόν έναν τόνο, είχε μήκος δέκα μέτρων και διάμετρο σχεδόν ενάμιση μέτρο. Κατασκευάστηκε από δρύινο ξύλο, διπλοστρωματωμένο, και ενισχύθηκε με μεταλλικά ελάσματα και στρώσεις από φελλό. Στα άκρα του βαρελιού τοποθετήθηκαν μεταλλικοί προφυλακτήρες, στερεωμένοι με χοντρές βίδες, ώστε να απορροφούν τις συγκρούσεις. Στο εσωτερικό, είχε προσαρμοστεί ένα στρώμα από μεταλλικά ελατήρια, σχεδιασμένο να προστατεύσει το σώμα του Σταθάκη από τους κραδασμούς της πτώσης.
Ωστόσο, παρά την τεχνική αρτιότητα της κατασκευής, παραβλέφθηκε ένα κρίσιμο στοιχείο: η επάρκεια οξυγόνου. Ο Σταθάκης αποφάσισε, ενάντια στις παραινέσεις ακόμα και των κατασκευαστών του βαρελιού, να έχει μαζί του μόνο μία φιάλη οξυγόνου. Θεωρούσε υπερβολή να πάρει περισσότερες, παρόλο που υπήρχε χώρος για δέκα. Όταν ρωτήθηκε σχετικά, φέρεται να απάντησε: «Αν δεν έχω βγει σε τρεις ώρες, δεν υπάρχει νόημα να συνεχίσω να ζω».
Το εγχείρημα πραγματοποιήθηκε στις 5 Ιουλίου, ημέρα Σάββατο, στις 14:30. Πολύς κόσμος είχε συγκεντρωθεί στις όχθες για να παρακολουθήσει το γεγονός. Ανάμεσά τους και δημοσιογράφοι από τοπικές και εθνικές εφημερίδες. Ο γνωστός στάντμαν William “Red” Hill, βετεράνος των νερών του Νιαγάρα, είχε προσληφθεί ως σύμβουλος του Σταθάκη και είχε αναλάβει να ανασύρει το βαρέλι μετά την πτώση. Όλοι περίμεναν με αγωνία τη στιγμή της επανεμφάνισης.
Όμως η επανεμφάνιση δεν ήρθε ποτέ. Το βαρέλι δεν εντοπίστηκε ούτε λίγα λεπτά μετά την πτώση, ούτε ώρες αργότερα, ούτε με τη δύση του ήλιου. Το σκοτάδι έπεσε και η αγωνία κορυφώθηκε. Την αυγή της επόμενης ημέρας, το βαρέλι εντοπίστηκε τελικά κοντά στη γέφυρα Falls View. Χρειάστηκε προσπάθεια τεσσάρων ωρών από τον Hill για να καταφέρει να το φέρει στην ξηρά και να ανοίξει την καταπακτή.
Μέσα βρισκόταν ο Σταθάκης, αλλά ήταν ήδη νεκρός. Η αιτία θανάτου ήταν ασφυξία, πιθανώς εξαιτίας του γεγονότος ότι η μία και μοναδική φιάλη οξυγόνου δεν επαρκούσε για τον πολύωρο εγκλωβισμό του. Μια χαλαρή βίδα στην καταπακτή επέτρεψε επίσης την είσοδο νερού, κάτι που επιδείνωσε τις συνθήκες. Αντίθετα, η χελώνα του επέζησε. Σύμφωνα με τις εφημερίδες, «σύρθηκε αργά και αδύναμα προς τον καθαρό αέρα».
Ένας τεχνικός της βαρελοποιίας «Buffalo», που είχε συμμετάσχει στην κατασκευή, ανέφερε μεταγενέστερα πως «του ζητήσαμε να πάρει περισσότερες φιάλες, αλλά δεν ήθελε». Παρά το γεγονός ότι οι τεχνικοί είχαν προβλέψει χώρο για πολλές, εκείνος είχε πει πως τρεις ώρες ήταν υπεραρκετές — και αν δεν έβγαινε μέχρι τότε, δεν θα ήθελε να σωθεί.
Λίγες ημέρες πριν από το γεγονός, ο Σταθάκης είχε δημοσιεύσει ένα γράμμα σε τοπική εφημερίδα όπου, σχεδόν με ποιητικό ύφος, προανήγγελλε το τέλος του. Μιλούσε για τους «Θεούς του Νιαγάρα», τους οποίους καλούσε να δεχθούν τη θυσία του:
«Να είστε έτοιμοι στις 5 Ιουλίου να παραλάβετε τον πιστό σας ακόλουθο… και αν με κρατήσετε αιχμάλωτο για πάντα, δεχθείτε τη θυσία μου, με την ελπίδα ότι θεϊκές νύμφες θα ραντίσουν τον τάφο μου με λουλούδια από τον κήπο του παλατιού σας».
Μερικά παραλειπόμενα από το εγχείρημά του
- Το εγχείρημά του θεωρείται ένα από τα πιο θαρραλέα αλλά και ατυχέστερα στην ιστορία του Νιαγάρα. Οι λίγοι που επιχείρησαν αντίστοιχες πτώσεις σώθηκαν – εκείνος όχι.
- Το σημείο εγκλωβισμού του βαρελιού ήταν πίσω από τον ίδιο τον καταρράκτη, όπου το νερό δημιουργεί πίεση και παγιδεύει αντικείμενα, κάνοντάς τα σχεδόν αόρατα για ώρες.
- Το βαρέλι του Σταθάκη εκτέθηκε για καιρό μετά το περιστατικό ως αξιοθέατο. Οι επισκέπτες πλήρωναν 10 σεντ για να το δουν και τα έσοδα μοιράζονταν με τον Red Hill.
